Cách tính giá bán sản phẩm: công thức chuẩn, ví dụ và cách làm trên Excel
Cách tính giá bán sản phẩm từ giá vốn, phí sàn, chi phí cố định và lợi nhuận mong muốn: công thức tính ngược theo biên lợi nhuận, phân biệt markup với biên lợi nhuận, ví dụ cụ thể và cách làm trên Excel.
Trả lời nhanh: để tính giá bán sản phẩm, hãy cộng đủ mọi chi phí tính trên một sản phẩm, rồi chia cho phần còn lại sau khi trừ các khoản tính theo % giá bán:
Giá bán = (Giá vốn + Chi phí cố định phân bổ + Phí cố định mỗi đơn) ÷ (1 − % chi phí theo doanh thu − % lợi nhuận mong muốn)
Trong đó % chi phí theo doanh thu gồm phí sàn, phí thanh toán, voucher, hoa hồng tiếp thị liên kết và thuế nếu bạn nộp theo tỷ lệ trên doanh thu. Sau khi có con số, hãy so với giá thị trường: nếu cao hơn nhiều, cần xem lại chi phí hoặc cách định vị sản phẩm, không chỉ giảm giá.
Sai lầm phổ biến nhất của người bán nhỏ là lấy giá vốn nhân 1,3 rồi tin rằng mình lãi 30%. Thực tế phí sàn và voucher được tính trên giá bán, nên phần lãi còn lại thấp hơn nhiều. Bài viết đi qua từng bước, kèm ví dụ với số liệu minh họa và cách dựng bảng tính trên Excel.
Bước 1: Tính đủ giá vốn của một sản phẩm
Giá vốn là tất cả chi phí để có một sản phẩm sẵn sàng giao cho khách:
- Giá nhập hoặc nguyên vật liệu cho một đơn vị.
- Vận chuyển khi nhập hàng, chia đều cho số lượng trong lô.
- Bao bì, tem nhãn, túi, hộp đi kèm mỗi sản phẩm.
- Nhân công trực tiếp nếu bạn tự sản xuất: số giờ làm một sản phẩm × mức công bạn muốn trả cho mình.
- Hao hụt: nếu 100 sản phẩm thường có 3 cái lỗi, giá vốn của 97 cái còn lại phải gánh chi phí của cả 100.
Nếu bạn đã có file Excel quản lý bán hàng, giá vốn bình quân có thể tính tự động từ sheet nhập hàng.
Bước 2: Phân bổ chi phí cố định
Chi phí cố định là những khoản bạn trả hằng tháng dù bán được bao nhiêu: tiền thuê kho hoặc cửa hàng, điện nước, phần mềm, lương nhân viên, khấu hao máy móc. Cộng tổng một tháng rồi chia cho số sản phẩm dự kiến bán trong tháng:
Chi phí cố định / sản phẩm = Tổng chi phí cố định tháng ÷ Số sản phẩm dự kiến bán
Hãy dùng con số dự kiến thận trọng. Nếu dự kiến bán 1.000 sản phẩm nhưng thực tế chỉ bán 600, phần chi phí cố định mỗi sản phẩm thực ra cao hơn gần gấp đôi so với khi bạn định giá.
Bước 3: Liệt kê chi phí tính theo % giá bán
Đây là nhóm chi phí hay bị bỏ sót nhất khi bán online, vì chúng tăng theo giá bán chứ không cố định:
- Phí cố định và phí thanh toán của sàn thương mại điện tử.
- Phí dịch vụ khi tham gia các chương trình của sàn (miễn phí vận chuyển, hoàn xu…).
- Voucher, mã giảm giá của shop.
- Hoa hồng cho người tiếp thị liên kết, KOC, cộng tác viên.
- Thuế nếu bạn nộp theo tỷ lệ % trên doanh thu.
Mức phí của mỗi sàn thay đổi theo ngành hàng và theo từng thời kỳ, còn tỷ lệ thuế phụ thuộc loại hình kinh doanh của bạn. Đừng dùng con số “nghe nói”: hãy lấy mức phí trong Kênh người bán, kiểm tra quy định thuế hiện hành, rồi cộng tất cả thành một tỷ lệ chung. Nếu bán trên nhiều kênh, tính riêng cho từng kênh.
Bước 4: Chọn mức lợi nhuận mong muốn
Lợi nhuận là phần còn lại sau mọi chi phí, dùng để tái đầu tư, dự phòng tháng bán chậm và trả công cho rủi ro bạn bỏ ra. Không có tỷ lệ đúng cho mọi ngành; hãy chọn một mức phù hợp với mục tiêu của bạn, rồi kiểm tra ở bước 6 xem giá có bán được không.
Quan trọng: hãy hiểu lợi nhuận mong muốn là % trên giá bán (biên lợi nhuận), không phải % trên giá vốn. Phần dưới giải thích vì sao.
Bước 5: Áp dụng công thức — ví dụ minh họa
Một shop bán bình giữ nhiệt. Các số liệu dưới đây chỉ để minh họa cách tính:
| Khoản mục | Cách tính | Số tiền (đ) |
|---|---|---|
| Giá nhập | một sản phẩm | 120.000 |
| Vận chuyển nhập | 500.000 ÷ 100 sản phẩm | 5.000 |
| Hộp và tem nhãn | một sản phẩm | 6.000 |
| Giá vốn | 131.000 | |
| Chi phí cố định phân bổ | 6.000.000 ÷ 600 sản phẩm/tháng | 10.000 |
| Tổng chi phí trên một sản phẩm | 141.000 | |
| Chi phí theo % giá bán | phí sàn và thanh toán 12% + voucher, quảng cáo 5% | 17% |
| Lợi nhuận mong muốn | trên giá bán | 15% |
| Giá bán tính được | 141.000 ÷ (1 − 0,17 − 0,15) = 141.000 ÷ 0,68 | 207.353 |
| Giá niêm yết | làm tròn lên | 209.000 |
Kiểm tra lại: ở giá 209.000 đ, chi phí theo % là 17% × 209.000 = 35.530 đ. Lợi nhuận = 209.000 − 141.000 − 35.530 = 32.470 đ, tức khoảng 15,5% giá bán — đúng mục tiêu. Nếu shop còn tự trả một phần phí vận chuyển cho khách, hãy cộng khoản đó vào phần “phí cố định mỗi đơn” ở tử số.
Markup và biên lợi nhuận: hai con số dễ nhầm
Markup (tỷ lệ cộng thêm) là phần lãi tính trên giá vốn. Biên lợi nhuận là phần lãi tính trên giá bán. Cùng một mức lãi tiền mặt nhưng hai tỷ lệ khác nhau:
| Giá vốn | Giá bán | Lãi | Markup (lãi ÷ giá vốn) | Biên lợi nhuận (lãi ÷ giá bán) |
|---|---|---|---|---|
| 100.000 | 130.000 | 30.000 | 30% | 23,1% |
| 100.000 | 150.000 | 50.000 | 50% | 33,3% |
| 100.000 | 200.000 | 100.000 | 100% | 50% |
Công thức chuyển đổi:
- Biên lợi nhuận = Markup ÷ (1 + Markup)
- Markup = Biên lợi nhuận ÷ (1 − Biên lợi nhuận)
Vì phí sàn và voucher tính trên giá bán, cách an toàn là luôn đặt mục tiêu theo biên lợi nhuận và dùng phép chia như công thức ở đầu bài. Nếu nhân giá vốn với 1,3, bạn chỉ có biên lợi nhuận 23,1% trước phí — sau khi trừ 17% chi phí theo doanh thu, chỉ còn khoảng 6%.
Bước 6: So sánh với thị trường và điều chỉnh
- Xem khoảng giá của sản phẩm tương đương (cùng chất lượng, kích thước, chất liệu) trên các kênh bạn bán. Ghi lại khoảng giá phổ biến, không chỉ giá rẻ nhất.
- Nếu giá của bạn cao hơn, hãy cho khách thấy lý do: hình ảnh rõ, chất liệu tốt hơn, bảo hành, quà tặng kèm, tư vấn nhanh.
- Nếu cao hơn quá nhiều, xem lại chi phí: nhập số lượng lớn hơn, đổi bao bì, giảm tỷ lệ hoàn hàng, đàm phán lại phí vận chuyển.
- Nếu thấp hơn nhiều, có thể bạn đang để mất lợi nhuận. Thử tăng giá trên một vài sản phẩm và theo dõi tỷ lệ chuyển đổi.
- Giá tâm lý: làm tròn về các mức như 199.000 hay 209.000 đ thường dễ đọc hơn 207.353 đ; chỉ cần đảm bảo không làm tròn xuống dưới giá tính được.
Dựng bảng tính giá bán trên Excel
Đặt các ô nhập liệu ở cột B: B2 giá nhập, B3 vận chuyển nhập mỗi sản phẩm, B4 bao bì, B5 chi phí cố định phân bổ, B6 phí cố định mỗi đơn, B7 % chi phí theo doanh thu, B8 % lợi nhuận mong muốn. Sau đó:
- Tổng chi phí (B10):
=SUM(B2:B6) - Giá bán tính được (B11):
=IF(B7+B8>=1,"Kiểm tra lại tỷ lệ",B10/(1-B7-B8)) - Giá làm tròn lên nghìn đồng (B12):
=ROUNDUP(B11,-3) - Lợi nhuận thực ở giá niêm yết (B14, với giá niêm yết ở B13):
=B13-B10-B13*B7
Sao chép cột B sang các cột C, D… để so sánh nhiều sản phẩm hoặc nhiều kênh bán cạnh nhau. Nếu Excel trên máy bạn dùng dấu phẩy thập phân, hãy thay dấu phẩy trong công thức bằng dấu chấm phẩy.
Câu hỏi thường gặp
Có nên để cùng một giá trên mọi sàn?
Không bắt buộc. Mỗi kênh có mức phí khác nhau, nên giá tính được cũng khác nhau. Nhiều shop giữ giá niêm yết giống nhau cho đơn giản và điều chỉnh bằng voucher theo từng kênh; dù chọn cách nào, hãy kiểm tra lợi nhuận riêng cho từng kênh.
Tính giá bán sỉ như thế nào?
Giá sỉ phải đủ để bạn có lãi và để người bán lại cũng có lãi khi bán ở giá lẻ bạn đề xuất. Hãy tính từ giá vốn lên giá sỉ với biên lợi nhuận của bạn, rồi kiểm tra rằng khoảng cách giữa giá sỉ và giá lẻ đủ để đại lý trang trải chi phí của họ.
Có cần tính công của chính mình vào giá?
Có, nếu bạn tự sản xuất hoặc tự đóng gói số lượng lớn. Bỏ qua công của mình khiến giá thấp đến mức không thể thuê thêm người khi shop lớn lên.
Bao lâu nên tính lại giá một lần?
Ít nhất mỗi khi giá nhập, phí sàn hoặc chi phí vận chuyển thay đổi, và nên rà soát định kỳ vài tháng một lần dựa trên lãi gộp thực tế trong báo cáo bán hàng.
Giảm giá 10% thì lợi nhuận giảm bao nhiêu?
Thường giảm nhiều hơn 10%. Trong ví dụ trên, giảm 10% giá 209.000 đ còn 188.100 đ; chi phí theo % là 31.977 đ, lợi nhuận chỉ còn khoảng 15.123 đ — giảm hơn một nửa. Hãy tính trước khi chạy khuyến mãi.
Xem thêm các hướng dẫn trong chuyên mục Tính giá bán & chi phí, thuộc nhóm Bán hàng online & quản lý kho.