Thực đơn tuần bằng Excel: lên món cho cả nhà và tự tạo danh sách đi chợ
Cách lập thực đơn tuần bằng Excel hoặc Google Sheets: sổ món ăn với nguyên liệu, bảng chọn món theo ngày, tự cộng nguyên liệu, trừ đồ có sẵn trong tủ và ước tính tiền đi chợ, kèm ví dụ cho gia đình 4 người.
Thực đơn tuần bằng Excel gồm ba phần liên kết: sổ món ăn ghi nguyên liệu và định lượng của từng món, bảng chọn món cho từng ngày bằng danh sách thả xuống, và danh sách đi chợ tự cộng nguyên liệu của cả tuần, trừ những thứ còn trong tủ lạnh và ước tính số tiền cần mang theo. Lên thực đơn trước giúp bớt những lần chạy ra chợ giữa tuần, ít đồ ăn thừa phải bỏ và kiểm soát được tiền ăn của gia đình. Khi đã nhập sẵn món, mỗi tuần chỉ mất khoảng mười phút để chọn món, phần còn lại Excel làm.
Bài viết thuộc nhóm Thực đơn & đi chợ. Muốn biết tiền ăn chiếm bao nhiêu phần thu nhập, hãy kết hợp với quy tắc 50/30/20.
Các sheet trong file
| Sheet | Nội dung |
|---|---|
| MonAn | Mỗi dòng một nguyên liệu của một món: tên món, nguyên liệu, định lượng, đơn vị (cho số người ăn thường ngày) |
| NguyenLieu | Danh sách nguyên liệu duy nhất kèm đơn vị, giá tham khảo, nơi mua (chợ, siêu thị) |
| ThucDon | Các ngày theo cột, bữa trưa/tối theo hàng, mỗi ô chọn món |
| TuLanh | Đồ đang có sẵn và số lượng |
| DiCho | Cần dùng, có sẵn, cần mua, thành tiền |
Cách dựng từng bước
1. Sổ món ăn
Cột A tên món (ví dụ “Thịt kho trứng + canh cải”), cột B nguyên liệu, cột C định lượng, cột D đơn vị. Mỗi nguyên liệu nên dùng một đơn vị thống nhất (kg cho thịt cá, quả cho trứng, mớ cho rau muống, bìa cho đậu phụ) để phép cộng đúng.
2. Chọn món bằng danh sách thả xuống
Tạo danh sách tên món không trùng (Excel 365: =UNIQUE(MonAn!A2:A300) ở một sheet phụ), sau đó chọn các ô trong sheet ThucDon → Data → Data Validation → List trỏ tới danh sách đó. Thêm lựa chọn “Ăn đồ thừa”, “Ăn ngoài” cho sát thực tế.
3. Đếm số lần mỗi món xuất hiện
=COUNTIF(ThucDon!$B$3:$H$4,A2) đặt cạnh danh sách món.
4. Cộng nguyên liệu cả tuần
- Sheet MonAn, cột E “số lần nấu”:
=XLOOKUP(A2,Phu!A:A,Phu!B:B,0) - Cột F “tổng cần dùng”:
=C2*E2 - Sheet DiCho, mỗi nguyên liệu:
=SUMIFS(MonAn!F:F,MonAn!B:B,A2)
5. Trừ đồ có sẵn và tính tiền
- Cần mua:
=MAX(0,B2-IFERROR(XLOOKUP(A2,TuLanh!A:A,TuLanh!B:B),0)) - Thành tiền:
=C2*XLOOKUP(A2,NguyenLieu!A:A,NguyenLieu!C:C,0) - Danh sách gọn (Excel 365 hoặc Google Sheets):
=FILTER(A2:D60,C2:C60>0)
Với Excel thiết lập vùng Việt Nam, dấu phân cách đối số có thể là dấu chấm phẩy (;).
Ví dụ: bữa tối một tuần cho gia đình 4 người
Thực đơn: Thứ Hai và Thứ Bảy thịt kho trứng + canh cải; Thứ Ba cá kho + canh chua; Thứ Tư và Chủ nhật gà rang gừng + rau muống xào; Thứ Năm đậu phụ sốt cà chua + canh bí; Thứ Sáu bò xào cần tỏi + canh trứng cà chua. Trong tủ còn 3 quả trứng gà và 0,1 kg gừng. Gạo, nước mắm, dầu ăn, gia vị coi như có sẵn.
| Nguyên liệu | Cần dùng | Có sẵn | Cần mua | Thành tiền (đ) |
|---|---|---|---|---|
| Thịt gà | 1,6 kg | — | 1,6 kg | 176.000 |
| Thịt ba chỉ | 1,0 kg | — | 1,0 kg | 140.000 |
| Thịt bò | 0,4 kg | — | 0,4 kg | 112.000 |
| Cá | 0,6 kg | — | 0,6 kg | 54.000 |
| Trứng vịt | 12 quả | — | 12 quả | 48.000 |
| Rau muống | 4 mớ | — | 4 mớ | 40.000 |
| Cà chua | 1,0 kg | — | 1,0 kg | 25.000 |
| Đậu phụ | 6 bìa | — | 6 bìa | 24.000 |
| Rau cải | 1,0 kg | — | 1,0 kg | 20.000 |
| Bí xanh | 0,6 kg | — | 0,6 kg | 12.000 |
| Cần tỏi | 0,3 kg | — | 0,3 kg | 12.000 |
| Gừng | 0,2 kg | 0,1 kg | 0,1 kg | 6.000 |
| Giá đỗ | 0,2 kg | — | 0,2 kg | 4.000 |
| Trứng gà | 3 quả | 3 quả | 0 | 0 |
| Tổng tiền đi chợ ước tính | 673.000 | |||
Bảng tự phát hiện những thứ dễ bỏ sót khi nhẩm: cà chua dùng trong ba món (canh chua, đậu sốt cà chua, canh trứng cà chua) nên cần 1 kg; gà nấu hai lần nên cần 1,6 kg. Giá trong ví dụ chỉ để minh họa, mỗi nơi và mỗi thời điểm một khác — hãy cập nhật theo giá bạn thực mua.
Mẹo để duy trì thực đơn tuần
- Bắt đầu với 10–15 món cả nhà quen ăn, sau đó thêm dần.
- Chủ động nấu dư có kế hoạch: thịt kho có thể ăn hai bữa, phần dư cất ngăn mát hoặc ngăn đá.
- Kiểm tra tủ lạnh trước khi chốt món, ưu tiên dùng đồ sắp hết hạn.
- Sắp danh sách theo nơi mua: hàng thịt, hàng rau, siêu thị — đi chợ nhanh hơn.
- Chừa một bữa linh hoạt mỗi tuần cho khách đến chơi hay ăn ngoài.
- Lưu thực đơn từng tuần ở các sheet riêng; sau một tháng sẽ có bộ thực đơn xoay vòng.
Nếu trong nhà có người cần chế độ ăn riêng vì lý do sức khỏe, hãy điều chỉnh món theo tư vấn của nhân viên y tế; file Excel chỉ giúp sắp xếp những món bạn đã chọn.
Theo dõi tiền chợ
Thêm sheet HoaDon ghi ngày, nơi mua và số tiền thực trả. So sánh với tiền ước tính mỗi tuần và cộng theo tháng bằng SUMIFS. Con số tháng có thể đưa vào file quản lý chi tiêu cá nhân.
In thực đơn dán tủ lạnh
- Đặt bảng thực đơn và danh sách đi chợ cạnh nhau trên một sheet.
- Page Layout → Landscape → Fit Sheet on One Page.
- In ra dán tủ lạnh, chụp ảnh danh sách đi chợ để mang theo.
Hoặc mở bằng Google Sheets trên điện thoại và tick từng món đã mua. Để sắp xếp cả tuần, có thể thêm dòng “Bữa tối” vào mẫu kế hoạch tuần.
Câu hỏi thường gặp
Nhà đông người hơn thì điều chỉnh thế nào?
Thêm ô “số người ăn” ở sheet ThucDon và nhân định lượng với số người ÷ số người gốc của công thức.
Không có Excel 365 thì sao?
Thay UNIQUE và FILTER bằng danh sách món gõ tay và bộ lọc (Filter) ở sheet DiCho; các công thức còn lại vẫn dùng được.
Có lên được thực đơn cả bữa trưa, bữa sáng không?
Có, chỉ cần thêm hàng cho từng bữa trong sheet ThucDon và mở rộng vùng đếm COUNTIF.
Lên thực đơn tiết kiệm được bao nhiêu?
Tùy từng gia đình. Khoản tiết kiệm thường đến từ việc ít mua ngẫu hứng và ít bỏ phí thực phẩm; hãy so tiền chợ một tháng trước và sau khi áp dụng để biết con số của chính bạn.
Bước tiếp theo: nhập mười món quen thuộc vào sổ món ăn, chọn thực đơn tuần tới và xem danh sách đi chợ tự tạo trước khi ra chợ. Xem thêm tại Gia đình, học tập & đời sống.